Description

درخت بلوط ایرانی  

 

گونه بومی بلوط ایرانی از جمله گونه‌های بومی دارای تحمل بالا به شرایط کم‌آبی و دارای عمر طولانی است که نقش بسزایی در حفاظت از طبیعت به عهده دارد و از جهات گوناگون دارای اهمیت است. بلوط زاگرس یا بلوط ایرانی از گونه‌های غالب در جنگل کوهستان‌های زاگرس است که در غرب ایران، شمال عراق و جنوب شرقی ترکیه است اما بومی نواحی معتدل غرب آسیا (ایران، عراق، ترکیه و سوریه) می باشد. بلوط ایرانی درختی خزان کننده با ارتفاع 20 متر و تاج گرد تا بیضی شکل است. گونه غالب درخت در جنگل‌های استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه و لرستان را این گونه درخت بلوط تشکیل می‌دهد. انتشار این گونه‌ در عرض‌های شمالی کشور در ارتفاعات کمتر از 1100 تا 1500 متر از سطح دریا و در عرض‌های جنوبی کشور تا 2200 متر ارتفاع از سطح دریا بالا می رود و معمولا در بین دو طبقه جوامع نباتی بنه و ارس (سروکوهی) واقع شده است. این گونه چوبی اهمیت بالایی در زاگرس از نظر اقتصادی و اکولوژیکی دارد.

گیاه شناسی

درخت بلوط متعلق به جنس کوئرکوس (Quercus) است که با بیش از 600 گونه، بزرگترین جنس از خانواده فاگاسه (Fagaceae) را تشکیل می‌دهد. بلوط درختی دولپه‌ای بوده و گیاهان این جنس یک پایه و دارای گل‌های تک جنسی هستند و ارتفاع درخت بلوط به 20 تا 30 متر می‌رسد. بلوط ایرانی با نام علمی (Q. brantii Lindl) دارای برگ‌ها چرمی، دندانه دار و تخم مرغی می‌باشد. روی برگ‌ها را کرک‌های ستاره ای شکل و انبوه پوشانده و کرک‌های نرم و خزی زردرنگ پشت برگ‌ها را فرا گرفته است. میوه درخت بلوط کشیده، بیضی و در پیاله­ای سفیدرنگ مخملی و مخروطی شکل قرار دارد. درشتی دانه و فلس‌هایی که پیاله را می پوشانند در درختان مختلف تغییر می‌یابد و از اینرو واریته‌های چندی از آن به وجود آمده است.

 

طبقه‌بندی گیاه‌شناسی

فرمانرو	شاخه	رده	راسته	خانواده	جنس	گونه
Plantae	Tracheophyta	Magnoliopsida	Fagales	Fagaceae	Quercus	Quercus brantii Lindl

 

کاربرد

بلوط ایرانی (بلوط غرب) درختی مقاوم به خشکی و خزان‌پذیر با حداکثر ارتفاع 20 متر و تاج پوششی گرد تا بیضی شکل  جهت کاشت در پارک‌های کوهستانی و جنگلی، رفیوژ میانی خیابان‌ها و تک کاشت در پارک‌های شهری کاربرد دارد.

 

pH خاک	سازگار با دامنه وسیع pH
بافت خاک	متوسط (ترکیبی از رس، شن و سیلت)
رطوبت خاک	سازگار با خاک مرطوب
زهکشی	نیاز به زهکشی مناسب دارد
مقاومت به شوری	کم (شوری کمتر از 4 ds/m)
مقاومت به خشکی	زیاد
مقاومت به آلودگی هوا	–
مقاومت به خاک آهکی	زیاد (میزان بالای30 درصد آهک خاک را تحمل می کند)
مقاومت به سایه	–
طول عمر	زیاد (بیش از 150 سال)
نیاز آبی	کم تا متوسط (حدود 6 میلی‌متر در روز)
نیاز نوری	آفتاب کامل
نیاز به حاصلخیزی خاک	متوسط
حداقل عمق خاک برای ریشه	100-150 سانتی‌متر